ලක්ෂ ගණන් හම්බ කළත් වැඩක් නෑ, ඔයාගේ ගෙදර මේ වැරදි තියෙනවා නම් කවදාවත් සල්ලි ඉතුරු වෙන්නේ නෑ! - ඔබව හ
සමහරු රුපියල් 50,000ක් අරන් ලස්සනට ජීවත් වෙද්දි, තවත් සමහරු ලක්ෂ 2-3ක් අරගෙනත් මාසේ අන්තිමට ණය වෙන්නේ ඇයි? මෙහෙම වෙන්න හේතුව ඔයාගේ "ආදායම" නෙවෙයි. අපේ නරක පුරුදු. අපි නොදැනුවත්වම කරන මේ "නරක මූල්ය පුරුදු" 20 අද ඉදන් හදාගත්තොත්, ඔයා හෙට ඉදන්ම පොහොසත් වෙන්න පටන් ගන්නවා.
01. වියදම් කරලා ඉතුරු වුණොත් විතරක් ඉතුරු කිරීම (Paying Yourself Last)
ගොඩක් අය පඩිය ගත්ත ගමන් කරන්නේ බිල් ගෙවන එකයි, කන බොන එකයි. අන්තිමට ඉතුරු වුණොත් විතරක් ඉතුරු කරනවා. කරන්න ඕන දේ තමයි පඩියෙන් 10%ක් හරි මුලින්ම ඉතුරු කරලා, ඉතුරු ටිකෙන් මාසෙ දුවන එක.
02. ක්රෙඩිට් කාඩ් උගුලේ හිරවීම
මාසේ අන්තිමට ක්රෙඩිට් කාඩ් බිලෙන් "අවම මුදල" (Minimum payment) විතරක් ගෙව ගෙව ඉන්නවා නම් ඔයා ඉන්නේ ලොකු අමාරුවක. 20%-25% පොලියක් ඔයා නිකරුණේ බැංකුවට ගෙවනවා.
03. හදිසි අරමුදලක් (Emergency Fund) නැතිකම
හදිසියකට ගන්න මාස 3කවත් පඩියට සමාන මුදලක් ගිණුමේ නැත්නම්, පොඩි ලෙඩක් හැදුණත් ඔයා ආපහු ණය වෙනවා.
04. සල්ලි එන යන විදිහ නොලියන එක (Not Tracking)
මාසේ වියදම ලියන්නේ නැති කෙනාට කවදාවත් දියුණු වෙන්න බෑ. ඔයාගේ සල්ලි රිංගන්නේ කොතනින්ද කියලා දැනගන්න නම් වියදම් ලියන්නම ඕන.
05. වත්කමට ඔරොත්තු නොදෙන විනෝදාංශ (Expensive Hobbies)
විනෝද වෙන්න ඕන. හැබැයි අතේ සල්ලි නැතුව ණය වෙලා ට්රිප් යනවා නම්, පාටි දානවා නම් ඒක මෝඩකමක්.
06. හම්බ කරන එක වැඩි කරගන්න නොහිතන එක
ඉතුරු කරන එක විතරක් මදි. තියෙන රස්සාවට අමතරව තව කීයක් හරි හොයන්න (Side Hustle) පාරක් හදාගන්න ඕන.
07. ආයෝජනය කරන්න කල් මැරීම (Waiting to Invest)
"තව ටිකක් සල්ලි එකතු වුණාම ඉන්වෙස්ට් කරනවා" කියලා හිත හිත හිටියොත් කවදාවත් ඒක කරන්න වෙන්නේ නෑ. පොඩියට හරි අදම පටන් ගන්න.
08. මූල්ය දැනුම නැති කෙනෙක් එක්ක යාලු වීම
ඔයා අරපිරිමැස්මෙන් ඉද්දි, ඔයාගේ සහකරු/සහකාරිය පිස්සුවෙන් වගේ වියදම් කරනවා නම් කවදාවත් ගොඩ යන්න බෑ. දෙන්නටම එකම අරමුණක් තියෙන්න ඕන.
09. සල්ලි ගැන කතා කරන්න බය වීම
ගෙදර අය එක්ක හරි තමන්ගේ වියදම් සහ ආර්ථික ප්රශ්න ගැන කතා කරන්න මැලි වෙන්න එපා.
10. අනුන්ට පේන්න ජීවත් වීම (Keeping up with the Joneses)
අල්ලපු ගෙදර අයට පේන්න කාර් ගත්තොත්, ලොකු ගෙවල් හැදුවොත් ඔයාට වෙන්නේ ජීවිත කාලෙම ණය ගෙවන්න.
11. මූල්ය දැනුම ලබා නොගැනීම (No Financial Education)
සල්ලි ගැන ඉගෙන ගන්න කම්මැලි වෙන්න එපා. ඉතුරු කරන හැටි, ආයෝජනය කරන හැටි පොත් වලින්, යූටියුබ් එකෙන් ඉගෙන ගන්න.
12. පොඩි වියදම් ගණන් නොගැනීම
දවස ගානේ බොන කිරි තේ එක, ෂෝට් ඊට්ස් එක මාසෙකට එකතු කළාම ලොකු ගාණක්. මේ "ලැටේ ෆැක්ටර්" (Latte Factor) එක ගැන සැලකිලිමත් වෙන්න.
13. රක්ෂණයක් (Insurance) නැතිකම
ලෙඩක් දුකක් වුණාම අතේ තියෙන ඔක්කොම වියදම් නොවෙන්න නම් හොඳ සෞඛ්ය රක්ෂණයක් තියෙන්න ඕන.
14. ඉක්මනින් පොහොසත් වෙන්න ගිහින් රැවටීම
පිරමීඩ වලට, ඔන්ලයින් ස්කැම් වලට අහු වෙන්න එපා. ලේසියෙන් සල්ලි හොයන්න බෑ.
15. ඇබ්බැහිවීම් (Addictions)
බොන්න, සිගරට් වලට, සූදුවට වියදම් කරන සල්ලි ඉතුරු කළා නම් ඔයා අද කෝටිපතියෙක්.
16. හැඟීම් මත තීරණ ගැනීම (Emotional Spending)
දුක හිතුණම ෂොපින් කරන එක, තරහ ගියාම බඩු පොළොවේ ගහන එක වගේ පුරුදු නතර කරන්න.
17. විශ්රාම කාලය (Retirement) ගැන නොසිතීම
වයසට ගියාම බෙහෙත් ගන්න, කන්න බොන්න සල්ලි දැන්ම එකතු කරන්න පටන් ගන්න. EPF/ETF විතරක් මදි වෙයි.
18. රැකියාවෙන් ලැබෙන වාසි (Benefits) මගහැරීම
ඔෆිස් එකෙන් දෙන ඉන්ෂුවරන්ස් එක, බෝනස් එක වගේ දේවල් ගැන දැනුවත් වෙලා ඒවායේ උපරිම ප්රයෝජන ගන්න.
19. ඉතුරු කිරීම "Auto" වෙන්න හදා නොගැනීම
සල්ලි අතට එන්න කලින්ම, බැංකුව හරහාම ඉතුරු කරන ගිණුමට සල්ලි කැපෙන්න (Standing Order) හදලා තියන්න.
20. බ්රෑන්ඩ් (Brands) පස්සේ දුවමින් මුදල් නාස්ති කිරීම
බඩු ගද්දි "නම" (Brand Name) බලනවට වඩා "ගුණාත්මකභාවය" බලන්න. නමට බොරු වියදම් කරන්න එපා.
.jpg)
Comments
Post a Comment